Cieszymy się, że zainteresowała Państwa oferta zajęć dla gimnazjum w Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy. 

 Poniżej możecie zapoznać się Państwo z naszymi propozycjami. U dołu strony znajdziecie godziny odbywania się zajęć.

27.02.-23.06.2018

WARSZTATY

Co mają wspólnego detergenty z niedźwiedziem polarnym? Co to  znaczy, że woda jest „twarda”? Dlaczego chcemy ją zmiękczać? Czym jest micela? Czy mydło ma ogon? Każdy uczestnik pozna mechanizm usuwania brudu oraz dowie się jakie właściwości wody i detergentów są istotne w tym procesie. Dodatkowo, każdy samodzielnie stworzy przepięknie pachnący mydlany upominek.

ŚCIEŻKA NA WYSTAWIE „KALEJDOSKOP”

Interaktywnej wystawie edukacyjnej „Kalejdoskop” towarzyszą  ścieżki edukacyjne adresowane do uczniów szkoły podstawowej, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Taki sposób zwiedzania wystawy pozwala maksymalnie zmotywować uczniów do pracy, o którą trudno w szkole. Ścieżki umożliwiają pracę samodzielną, w małym zespole, pełną odkryć i poszukiwań zarazem. Dzięki wprowadzonemu elementowi rywalizacji, zwiedzający są maksymalnie zmotywowani do rozwiązywania zadań.

Istotnym czynnikiem jest również fakt, że eksponaty wystawy poświęcone zostały stosunkowo wąskiemu zakresowi tematycznemu, dzięki czemu możliwe jest pokazanie różnych aspektów danego zjawiska bez rozpraszania uwagi odbiorcy na dziesiątki często atrakcyjnych, ale nie mających ze sobą wiele wspólnego efektów. Dzięki temu możliwe jest osiągnięcie trwałego, realnego  efektu poznawczego, a nie tylko zapewnienie dobrej zabawy.

PRACOWNIA FIZYCZNA

Firma „Batyskaf” produkująca łodzie podwodne ogłosiła konkurs na znalezienie przedmiotu lub obiektu, który będzie się wydostawał z dna zbiornika w jak najkrótszym czasie. Ty, jako młody naukowiec, zgłaszasz się do konkursu. Wiesz jednak dobrze, że zanim rozpoczniesz docelowe doświadczenia i poszukiwania, musisz dogłębnie poznać prawa rządzące pływaniem przedmiotów. Od czego rozpoczynasz? Do czego doprowadzą Cię wyciągnięte wnioski? Które ciało lub obiekt okaże się najszybsze?

Uczeń podczas zajęć:

  • analizuje różnice w budowie mikroskopowej ciał stałych, cieczy i gazów,
  • posługuje się pojęciem gęstości,
  • stosuje do obliczeń związek między masą, gęstością i objętością ciał stałych i cieczy, na podstawie wyników pomiarów wyznacza gęstość cieczy i ciał stałych,
  • posługuje się pojęciem ciśnienia (w tym ciśnienia hydrostatycznego i atmosferycznego),
  • analizuje i porównuje wartości sił wyporu dla ciał zanurzonych w cieczy lub gazie,
  • wyjaśnia pływanie ciał na podstawie prawa Archimedesa,
  • opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów,
  • wyodrębnia zjawisko z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia.

Podczas 120-minutowych zajęć na pracowni fizycznej uczniowie wcielą się w rolę pracowników laboratorium kryminalistycznego. Ich zadaniem będzie analiza policyjnego raportu (oczywiście fikcyjnego) dotyczącego wypadku rządowej limuzyny. Cztery grupy uczniów wykonają eksperymenty z różnych działów fizyki w celu weryfikacji wiarygodności zdarzeń opisanych w raporcie. Każda z grup zajmie się inną częścią policyjnej relacji z miejsca wypadku. Na koniec wszystkie zespoły zaprezentują uzyskane z ich pracy wnioski, a to pozwoli na ostateczną ocenę rzetelności policyjnego protokołu. Wszystkie wykonywane podczas zajęć doświadczenia są ściśle związane z podstawą programową z fizyki dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych.

Uczeń podczas zajęć:

  • posługuje się pojęciem prędkości do opisu ruchu; przelicza jednostki prędkości,
  • opisuje zachowanie ciał na podstawie pierwszej zasady dynamiki Newtona,
  • posługuje się pojęciem przyspieszenia do opisu ruchu prostoliniowego jednostajnie przyspieszonego,
  • posługuje się pojęciem siły ciężkości,
  • opisuje wpływ oporów ruchu na poruszające się ciała,
  • wykorzystuje pojęcie energii mechanicznej i wymienia różne jej formy,
  • posługuje się pojęciem energii mechanicznej jako sumy energii kinetycznej i potencjalnej,
  • posługuje się pojęciem natężenia prądu elektrycznego,
  • posługuje się (intuicyjnie) pojęciem napięcia elektrycznego,
  • posługuje się pojęciem oporu elektrycznego, stosuje prawo Ohma w prostych obwodach elektrycznych,
  • buduje proste obwody elektryczne i rysuje ich schematy,
  • opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów, wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny,
  • wyodrębnia zjawisko z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia,
  • sporządza wykres na podstawie danych z tabeli (oznaczenie wielkości i skali na osiach), a także odczytuje dane z wykresu,
  • posługuje się pojęciem niepewności pomiarowej.

PRACOWNIA BIOLOGICZNA

Gleba nie jest martwa. Jest pełna życia! W zdrowym fragmencie gleby znajdują się miliardy niewidocznych gołym okiem mikroorganizmów, bakterii, grzybów. Żyją w niej również większe zwierzęta, np. nicienie, ślimaki, wazonkowce, dżdżownice, niesporczaki, skorupiaki, zaleszczotki, roztocza. Przyjrzymy się szczególnie dżdżownicom. Karol Darwin uważał, że odegrały one ważną rolę w dziejach świata. Oceniał, że dżdżownice pracujące pod powierzchnią zielonych pól w Wielkiej Brytanii produkują rocznie około 20 ton odchodów  (koprolitów) na hektar. Używając mikroskopów zobaczymy bakterie, grzyby i pierwotniaki, które rozkładając resztki roślin mają największy udział w tworzeniu humusu, inaczej próchnicy, dzięki której rośliny rosną o wiele lepiej.

W trakcie doświadczeń uczestnicy porównają również  różne rodzaje gleby: torf, glinę, piasek. Sprawdzą wybrane parametry gleby jak: właściwości sorpcyjne, przepuszczalność czy strukturę granularną.

Umiejętności zdobywane przez ucznia:

  • uczeń doskonali umiejętności mikroskopowania, potrafi przygotować świeże preparaty,
  • rozwija umiejętności prowadzenia obserwacji przyrodniczych,
  • zapoznaje się  z mikroorganizmami glebowymi  oraz rolą, jaką pełnią w przyrodzie,
  • poznaje budowę i właściwości gleby,
  • kształtuje umiejętności pracy zespołowej.

Fotosynteza jest skomplikowanym procesem o 140 krokach, z udziałem 30 różnych białek, wykorzystywanym przez wszystkie rośliny, algi i niektóre bakterie do wytwarzania własnego pokarmu ze światła słonecznego. W złożonej reakcji z dwutlenku węgla i wody powstają związki organiczne (cukry proste) oraz tlen. Na fotosyntezę mają wpływ różne czynniki w tym: stężenie CO2,  temperatura powietrza, dostępność  wody i mikroelementów. Chociaż wzrost roślin zależy od światła słonecznego, zbyt dużo bezpośredniego światła może uszkodzić tkanki roślin.

W trakcie warsztatu sprawdzimy intensywność fotosyntezy w zależności od koloru światła i jego intensywności. Innym kryterium może być dobranie odpowiedniego stężenia CO2. Uczestnicy będą mogli ocenić czynniki endogenne (wewnętrzne) fotosyntezy, do których należą między innymi ilość i rozmieszczenie aparatów szparkowych. Decydują one o szybkości wnikania do liścia CO2 i dyfundowania na zewnątrz O2. Ważna jest również powierzchnia blaszki liściowej i grubość kutykuli, przez którą do liścia przenika światło. Równie ważne są: rozmieszczenie w komórkach miękiszu asymilacyjnego chloroplastów i zawartość w nich chlorofilu.

 Umiejętności zdobywane przez ucznia:

  • uczeń określa problem badawczy, formułuje hipotezę, przeprowadza oraz dokumentuje doświadczenie zależności intensywności fotosyntezy od koloru i intensywności światła, formułuje wnioski, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą,
  • uczeń analizuje przebieg zależnej od światła fazy jasnej fotosyntezy,
  • uczeń doskonali umiejętność mikroskopowania, przeprowadza obserwacje mikroskopowe i makroskopowe blaszki liściowej, 
  • uczeń przedstawia warunki wymiany gazowej u roślin, wskazując odpowiednie adaptacje w  ich budowie anatomicznej,
  • uczeń doskonali techniki pipetowania i obsługi sprzętu laboratoryjnego.

Enzymy to katalizatory organiczne wytwarzane przez komórki. Są to zazwyczaj białka proste, jak i złożone, produkowane w organizmach żywych, które katalizują przebieg reakcji metabolicznych. Uczestniczą we wszystkich reakcjach chemicznych zachodzących u roślin i zwierząt. Działanie enzymu opiera się na przyłączaniu odpowiedniego substratu do centrum aktywnego, które zbudowane jest z konkretnej sekwencji aminokwasów.

Celem warsztatów jest poznanie właściwości trzech enzymów: katalazy, ureazy i amylazy. Katalaza występuje w komórkach ludzkich, roślinnych oraz komórkach grzybów i bakterii tlenowych. Katalizuje reakcję redukcji nadtlenku wodoru, prowadzącą do powstania tlenu cząsteczkowego i wody.  Ureaza, znajdująca się w licznych mikroorganizmach glebowych i w tkankach niektórych roślin motylkowych, rozkłada mocznik do amoniaku i dwutlenku węgla. Ostatni z badanych enzymów – amylaza katalizuje przemianę skrobi i glikogenu do cukrów prostszych.

W jaki sposób można zbadać  te enzymy? Dla różnych próbek, warzyw i nasion, wykonamy reakcje charakterystyczne dla katalazy, ureazy i amylazy. Pracując metodą naukową, uczniowie będą mogli stawiać i weryfikować własne hipotezy. Przekonają się jak wiele produktów, których używamy na co dzień, zawiera lub powstało właśnie dzięki enzymom.

Umiejętności zdobywane przez ucznia:

  • uczeń doskonali techniki pipetowania i obsługi sprzętu laboratoryjnego,
  • uczeń przeprowadza reakcje charakterystyczne dla katalazy, ureazy i amylazy
  • uczeń eksperymentalnie ocenia zawartość badanych enzymów w próbkach,
  • uczeń określa optymalne warunki doświadczenia,
  • uczeń rozróżnia próbę kontrolną i badawczą, formułuje hipotezy,
  • uczeń formułuje wnioski i dokonuje porównań.

PRACOWNIA MULTIMEDIALNA

Uczestnicy warsztatów poznają definicję algorytmu. Zaznajomią się ze sposobami ich zapisu i wykonywania. Nauczą się rozpoznawać algorytmy pojawiające się w ich własnym życiu. Zrozumieją, jakie ograniczenia wynikają z ich stosowania. W części praktycznej uczestnicy stworzą własne algorytmy przy pomocy komputerów. Korzystając z darmowego, szeroko dostępnego oprogramowania nauczą się, jak skonstruować własne algorytmy w postaci schematów blokowych.

Terminy zajęć: 

  • 1, 8, 15, 22. 03.2018
  • 5, 12, 19, 26. 04.2018
  • 10, 17, 24. 05.2018
  • 7, 14. 06.2018

19.09.2017-9.02.2018

PRACOWNIA FIZYCZNA

Uczniowie podczas 60-minutowych zajęć na pracowni fizycznej postarają się sprawdzić czy ciała, obiekty czy statki, które z pozoru powinny tonąć, mimo wszystko mogą utrzymać się na powierzchni cieczy. W celu rozwiązania postawionego problemu badawczego uczniowie nauczą się wyznaczać gęstość ciał. Zbadają warunki ich pływania i tonięcia, a także przekonają się jakie siły działają na ciała poruszające się w cieczy.

Kluczowym elementem zajęć będzie zwrócenie uwagi uczniów na powierzchnię cieczy i jej zadziwiające właściwości. Dzieci projektując własne doświadczenia zbadają jakie ciała i w jakich warunkach mogą utrzymywać się na powierzchni cieczy. Sprawdzą także czy powierzchnie różnych cieczy zachowują się w taki sam sposób.

Rolą tych zajęć jest utrwalenie przez uczniów podstawowych pojęć poznanych w szkole na lekcjach fizyki, a także wykształcenie umiejętności eksperymentowania, dociekania, samodzielnego stawiania pytań i uzyskiwania na nie odpowiedzi.

Podczas 120-minutowych zajęć na pracowni fizycznej uczniowie wcielą się w rolę pracowników laboratorium kryminalistycznego. Ich zadaniem będzie analiza policyjnego raportu (oczywiście fikcyjnego) dotyczącego wypadku rządowej limuzyny. Cztery grupy uczniów wykonają eksperymenty z różnych działów fizyki w celu weryfikacji wiarygodności zdarzeń opisanych w raporcie. Każda z grup zajmie się inną częścią policyjnej relacji z miejsca wypadku. Na koniec wszystkie zespoły zaprezentują uzyskane z ich pracy wnioski, a to pozwoli na ostateczną ocenę rzetelności policyjnego protokołu. Wszystkie wykonywane podczas zajęć doświadczenia są ściśle związane z podstawą programową z fizyki dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych.

Celem pracowni fizycznej jest rozwijanie wiedzy z zakresu szeroko pojętej fizyki poprzez praktyczne wykorzystanie nabytych umiejętności, a przede wszystkim, zapoznanie uczniów z metodologią procesu badawczego. Poprzez aktywny i świadomy udział uczniów przyczyniamy się do większego zainteresowania dzieci i młodzieży naukami ścisłymi. Na pracowni uczestnicy mogą sprawdzić nurtujące ich pytania obejmujące działy fizyki, z którymi spotkali lub spotkają się w szkole. W tym celu każdy może wykonywać samodzielnie eksperymenty fizyczne, stawiać pytania badawcze i szukać na nie odpowiedzi.

PRACOWNIA MULTIMEDIALNA

Na zajęciach specjaliści z ABM Space zaprezentują strukturę prostego łazika, a także pokażą jak zaprogramować jego podstawowe funkcje. Dzięki warsztatom będzie można zapoznać się z zagadnieniami związanymi z łazikiem – jego budową, sterowaniem silnikami, oprogramowaniem w formie aplikacji konsolowej.

PRACOWNIA BIOLOGICZNA

Drożdże są  jednokomórkowymi  grzybami. Używane już od starożytności w piekarnictwie, gorzelnictwie czy browarnictwie. Najbardziej znane są drożdże piwne, bądź też winiarskie, z gatunku Saccharomyces cerevisiae. Ich wygląd pozostawał tajemnicą do około 1680 r., kiedy ich naturę   poznał Holender Antonie Philips van Leeuwenhoek. My również, posługując się współczesnymi mikroskopami poznamy różnorodność kształtów drożdży, wybarwimy obecny w nich glikogen i wykonamy test żywotności komórek. 

Komórki drożdży nie zawierają chlorofilu, a więc nie są zdolne do przeprowadzania fotosyntezy. Drożdże asymilując cukry zawarte w podłożu w warunkach tlenowych utleniają je do CO2 i wody, natomiast w warunkach beztlenowych przeprowadzają fermentację alkoholową. Potrzeba było dalszych dwóch stuleci i geniuszu Louisa Pasteura oraz żmudnej pracy jego następców, by odkryć prawdziwą naturę fermentacji alkoholowej. W trakcie warsztatu  spróbujemy powtórzyć niektóre doświadczenia opisujące proces i charakter złożonych procesów, jakie zachodzą w trakcie  fermentacji alkoholowej.

Umiejętności zdobywane przez ucznia:

  • uczeń planuje, przeprowadza i dokumentuje doświadczenie wykazujące, że podczas fermentacji drożdże zjadają wybrane cukry i wydzielają dwutlenek węgla; 
  • uczeń doskonali umiejętność mikroskopowania, przygotowuje świeże preparaty drożdży, wykonuje barwienia komórek;
  • uczeń wykazuje cechy umożliwiające zakwalifikowanie drożdży do grzybów
  • uczeń poznaje nazewnictwo szkła laboratoryjnego i używanych przyrządów.    

Fotosynteza jest skomplikowanym procesem o 140 krokach, z udziałem 30 różnych białek, wykorzystywanym przez wszystkie rośliny, algi i niektóre bakterie do wytwarzania własnego pokarmu ze światła słonecznego. W złożonej reakcji z dwutlenku węgla i wody powstają związki organiczne (cukry proste) oraz tlen. Na fotosyntezę maja  wpływ różne czynniki w tym: stężenie CO2,  temperatura powietrza, dostępność  wody i mikroelementów. Choć wzrost roślin zależy od światła słonecznego, zbyt dużo bezpośredniego światła słonecznego może uszkodzić tkanki roślin. 

W trakcie warsztatu sprawdzimy intensywność fotosyntezy w zależności od koloru światła i jego intensywności. Innym kryterium może być dobranie odpowiedniego stężenia CO2. Uczestnicy będą mogli ponadto ocenić czynniki  endogenne (wewnętrzne) fotosyntezy, do których  należą między innymi ilość i rozmieszczenie aparatów szparkowych. Decydują bowiem o szybkości wnikania do liścia CO2 i dyfundowania na zewnątrz O2. Ważna jest również powierzchnia blaszki liściowej i grubość kutykuli, przez którą do liścia przenika światło. Nie mniej istotne są rozmieszczenie w komórkach miękiszu asymilacyjnego chloroplastów i zawartość w nich chlorofilu.

 Umiejętności zdobywane przez ucznia:

  • uczeń określa problem badawczy, formułuje hipotezę, przeprowadza oraz dokumentuje doświadczenie zależności intensywności fotosyntezy od  koloru i intensywności światła, formułuje wnioski, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
  • uczeń analizuje przebieg zależnej od światła fazy jasnej fotosyntezy;
  • uczeń doskonali umiejętność mikroskopowania, przeprowadza obserwacje mikroskopowe i makroskopowe blaszki liściowej;  
  • uczeń przedstawia warunki wymiany gazowej u roślin, wskazując odpowiednie adaptacje w  ich budowie anatomicznej;
  • uczeń doskonali techniki pipetowania i obsługi sprzętu laboratoryjnego.

Odkrycie kwasów nukleinowych i prowadzone badania przyniosły rewolucję w dziedzinie zdrowia, nauk sądowniczych czy rolnictwa. Izolacja DNA jest zasadniczą procedurą do przeprowadzenia większości badań genetycznych, diagnostycznych i naukowych.  Ze względu na fakt, że materiał genetyczny jest ukryty głęboko w komórce, zastosujemy  odpowiednią metodę, która doprowadzi do zniszczenia jej struktur z jednoczesną ochroną DNA przed degradacją. W celu rozdziału i wizualizacji  uzyskanych cząsteczek przeprowadzimy elektroforezę w żelu agarowym. Technika ta jest powszechna w takich eksperymentach biologii molekularnej jak: sekwencjonowanie, foot-printing, analizy produktów PCR.

Umiejętności zdobywane przez ucznia:

  • uczeń przeprowadza i dokumentuje proces izolacji genomowego DNA i jego rozdział w stałym polu elektrycznym;
  • uczeń doskonali techniki pipetowania i obsługi sprzętu laboratoryjnego (wirówka laboratoryjna, blok grzejny, aparat do elektroforezy );
  • uczeń łączy wiedzę związaną z budową komórki z wymaganą procedurą, stosowaną w biologii molekularnej, w celu uzyskania wysokiej czystości kwasów nukleinowych;
  • uczeń wyizolowane DNA rozdziela w aparacie do elektroforezy.

RZECZNA ŚCIEŻKA ZWIEDZANIA

Zwiedzanie ze ścieżką rozpoczyna krótka prezentacja zagadnień związanych z tematyką wystawy i podział grupy na 2-3 osobowe zespoły. Każdy z zespołów otrzymuje kartę pracy z pytaniami, na które należy odpowiedzieć wykonując eksperymenty przy określonych stanowiskach wystawy. Liczba pytań oraz ich stopień trudności dostosowane są do wieku uczestników (poziomu edukacyjnego). Po wyznaczonym czasie (ok. 40-60 min) następuje podsumowanie, podczas którego zespoły udzielają odpowiedzi, dzięki automatycznemu systemowi rejestracji. Następnie, prezentowane są wyniki poszczególnych grup, a nauczyciel może otrzymać raport z tak przeprowadzonej interaktywnej lekcji. Po zakończeniu ścieżki, grupa samodzielnie zwiedza pozostałe wystawy Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy.

Zwiedzanie ze ścieżką po wystawie „Rzeka” jest świetną okazją do poznania przez uczniów takich pojęć jak potok źródłowy, wir wodny, turbina i elektrownia wodna czy też ruch obrotowy. Ponadto, uczniowie poznają najbardziej charakterystyczne mikro i makro organizmy zamieszkujące polskie zbiorniki wodne, dowiedzą się jak działa stacja uzdatniania wody i Nurek Kartezjusza.

Warsztaty odbywają we czwartki w godz. 9:00-10:00 i 11:00-12:00. 

Zajęcia w pracowni biologicznej odbywają się od wtorku do czwartku w godz. 9:00-10:00 i 11:00-12:00, a także w piątki w godz. 9:00-11:00. 

Zajęcia w pracowni fizycznej odbywają się od środy do piątku w godz. 9:00-10:00 i 11:00-12:00, a także we wtorki w godz. 9:00-11:00.

Zajęcia w pracowni multimedialnej odbywają się w czwartki w godz. 9:00-12:00.

Zwiedzanie wystaw jest możliwe od wtorku do piątku w godz. 9:00-12:00 i 12:00-15:00. 

Szczegółowych informacji o ofercie udziela: 

Michał Matuszak

m.matuszak@centrumnowoczesnosci.org.pl

tel. 56 690 49 90 wew. 512